Về quê

Trời mưa và lạnh, loay hoay mãi rồi cuối cùng cũng quyết định về quê. Hôm nay giỗ bà ngoại là lý do đầu tiên, lý do thứ 2 là ba mẹ chỉ còn ở nhà vài hôm nữa lại đi SG rồi, nên cũng muốn về với mẹ một hôm. 

Ngoại đi xa 4 năm rồi, mà mỗi lần về cậu, nhìn lên ban thờ thấy bà cười hiền hậu vẫn cảm giác như bà ở đây, vẫn như đang ôm lấy đứa cháu gái bướng bỉnh, hay khóc nhè ngày nào "Lấy chồng đi con, cái Thúy Láng lấy chồng lâu rồi, mà nó bằng tuổi mày đấy con ạ" - câu mà bà hay nói với mình nhiều nhất từ khi mình 24 tuổi đến tận khi...lấy chồng. Mình là đứa cháu ngoại gần bà nhất, sống với bà nhiều nhất. Hồi nhỏ bị ba mẹ gửi về ở với bà, nhớ ba mẹ cứ ra ngõ đứng ngóng, ông bà chiều lắm. Mỗi hôm đi mẫu giáo về, chỉ cần chào ông bà xong, sà vào lòng bà khi bà đang nấu bếp là biết thế nào cũng có ngô nướng, khoai nướng chờ sẵn rồi. Mà hồi xưa còn toàn được ăn khoai "cám lợn" nữa chứ. Ngoại cứ nấu cám cho khoai vào là mình lén moi trộm khoai lên ăn. :)) Lạ thật, cái đứa ngơ ngẩn như mình, nhớ nhớ quên quên như mình mà có những việc xa lắc xa lơ, từ cái thời mình 3-4 tuổi vẫn còn nhớ như in. Đến giờ vẫn nhớ những việc từ hồi đó, nhớ hôm cưới cậu út, cả nhà nháo nhác tìm chú rể thì mình đã chạy một mạch ra sân kho làng, kéo cậu về để đi đón dâu (lúc đó còn đang mải chơi đáo, haha). Nhớ cứ mùng 1 Tết là các dì tụ tập ở nhà mình, rồi cùng đi bộ về bà ngoại, nhớ mình đứng ở cầu ao nhà cậu Hồng ngóng ba mẹ, ai hỏi "bố con đâu?" là lắc đầu nguây nguẩy "Con không có bố" (Vì hồi đó ở miền Nam ra, kg hiểu từ "bố" là gì mà :D), nhớ lần cậu Kiên đi đón ở mẫu giáo về, cậu làm kẹp chân vào xe đạp, thế là ăn vạ ông bà cả buổi tối...Nhớ cứ lẵng nhẵng bám theo ông ngoại xem ông đóng xe cải tiến vì tưởng những viên bi sắt của ông là kẹo...Nhớ những hôm mùa hè ngủ được bà ngoại xoa lưng, kể chuyện, hát ru..nhưng hôm nào cũng khổ sở vì nằm phía trong thì sợ bà Hỏa (là bà hàng xóm bị còng lưng, nhà bà Hỏa phải đi qua cái cửa sổ giường của bà ngoại), nằm ngoài thì sợ ma...Nên hôm nào cũng rúc vào nách ngoại mà vẫn sợ run lập cập. Mình yêu ngoại kinh khủng, những năm tháng đi học xa, mỗi lần về nhà thì chỉ muốn về ôm ngoại, được ngoại muối dưa, cà, làm tương cho ăn...Nhớ cái dáng chân tập tễnh của ngoại mà lúc sắp mất vẫn nấu cơm, vẫn phơi thóc, vẫn cặm cụi làm tương...Mình chưa bao giờ thích ăn tương của ai, kể cả tương Bần, nhưng lại mê lắm món tương của ngoại...Mình nhớ miếng cà nén của ngoại muối mằn mặn và ròn tan trong miệng, mùa hè ăn với canh cua hay nước rau muống luộc thật là đã...

trước ngày ngoại mất, mình không ở nhà, bạn Cua khi đó vừa mới sinh được gần 4 tháng, ốm đau quặt quẹo...Nghe tin bà mất mà lòng mình đau buốt. Mình ân hận vì trước đó nghe tin bà ốm, đã chuẩn bị đồ nhưng lại không về nữa vì trời rét quá. Ngoại bảo mẹ "Nói con G đừng cho con Cua về nữa, mưa rét khổ thân ra" . Ân hận vì Tết năm đó không về được, không được ôm bà lần cuối, không được nghe bà kể chuyện từ ngày bà đi bế mình lúc mẹ mới sinh...Có những chuyện bà kể đi kể lại không biết đến bao nhiêu lần mà mình vẫn muốn nghe, vẫn muốn nghe bà kể lại mãi...Như cái chuyện bà vào Phú Yên chơi, mình đã "mặc cả" với bạn Thúy (Cầm) là "Thúy cho Giang chung bà với Thúy rồi bao giờ bà Giang vào G lại cho Thúy chung" - mình có 2 cô bạn thời ấu thơ đều tên là Thúy và bây giờ đều đã "thất lạc" nhau. 

Về quê bây giờ, mình vẫn được mẹ và các dì, các em "chiều" nhất - lâu lâu nay mỗi năm chỉ về quê có 1-2 lần vì ba mẹ cũng không ở nhà, mình thì bận bịu, các con còn nhỏ....Nhưng về lần nào cũng thấy thân thương, vẫn thấy từng kí ức tuổi thơ hiện lên tha thiết...Đi qua bưu điện thì nhớ những ngày đứng chờ chia thư, thế nào ngày nào mình cũng có vài lá, rồi đứng chờ lấy nhuận bút...Những năm cấp 3 đã biết tự lo cho bản thân bằng tiền nhuận bút rồi đấy...Cái cảm giác lần đầu tiên có bài đăng báo, bị đám bạn ở lớp đè suýt bẹp ruột không thể quên được...Đi qua thư viện huyện thì nhớ những buổi chiều không phải học cũng nói dối ba mẹ để ra thư viện ngồi đọc sách (ba hồi xưa cấm mình đọc sách ghê lắm, hic, không hiểu vì sao ba cấm nữa)...cái thư viện thân quen với mình từng cái bàn, cái ghế, từng góc tường, đọc tới mức không còn gì để đọc thì mang cả sách nuôi trồng cây và chăn nuôi gia súc gia cầm ra đọc...Cái thời của mình hồi xưa thật khổ sở vì văn hóa tinh thần, chấp nhận bị ba đánh một trận đòn thật đau để được đọc cuốn Áo trắng hấp dẫn...Mà sau này đó cũng là một kỉ niệm của mình với Áo Trắng....Đi qua trường cấp 3 cũ, lại nhớ bạn bè và thầy cô...Tuổi thơ nhiều nước mắt nhưng tuổi thơ cũng thật ngọt ngào...

Tranh thủ chạy về thắp hương bà, tối tranh thủ ôm mẹ ngủ một đêm, mai lại tiếp tục cuộc sống cũ, với những thói quen và công việc hàng ngày...Chợt nhận ra bây giờ, mình đã "trầm" lại rất nhiều...

Nhớ ngoại lắm, ngoại ơi...

(Thái Bình 3/3/2012)

Nhớ ngoại

Vậy là ngoại đã đi rồi..9 ngày rồi mà tất cả mọi người trong gia đình chưa ai tin được điều đó. Ngoại đi nhanh quá. Ngoại đi khi tất cả mọi người đều nghĩ ngoại sẽ khoẻ lại và sống cùng con cháu thêm vài 3 năm nữa.

Từ hôm đó tới giờ, mình lúc nào cũng bị ám ảnh lời chị Phương myself nói, khi mình viết cái entry về ngoại, chị đã bảo mình là yêu thương không bao giờ được nói ân hận. Chị đã bảo mình về ngay với ngoại đi, hhuhuu...Càng nghĩ, càng ân hận tới cháy lòng.

Cách đây 3 tuần, cả nhà đã chuẩn bị sẵn sàng để về quê rồi. EM Cua lại đang ốm, trời lại mưa. Mẹ gọi điện lên bảo ngoại đã khoẻ lại, ăn được cơm, nói chuyện rổn rảng rồi. Vẫn còn minh mẫn lắm. Ngoại hỏi mình luôn, lúc nào gặp mẹ cũng hỏi "Mẹ con con Giang có khỏe không? Con bé có ngoan không?" - Rồi ngoại thương mình vất vả, một nách 2 đứa con...

Mẹ kể, ngoại vẫn minh mẫn lắm, vẫn kể chuyện này chuyện nọ. Rồi còn nhớ được từng đồng tiền của mọi người biếu bà, đồng này của ai, đồng kia của ai nữa cơ...Ngoại được mọi người yêu quý lắm. Ngày nào cũng có bà con hàng xóm tới chơi với ngoại, nói chuyện với ngoại. Nhưng mẹ thương nhất là ngoại đau nhức người, ngoại kêu rên nhiều, rồi mẹ tả lại cảnh ngoại ngồi dựa vào giường mà cứ từ từ đổ xuống. MỖi lần mẹ tả lại cảnh đó, mình lại ứa nước mắt. Mình giải thích với mẹ, ngoại đau lắm, vì ngoại bị bệnh thấp khớp. Khi ngoại già thì xương cốt càng nhức mỏi, đau đớn. Thương ngoại quá.

Mẹ về ngủ với ngoại được mấy hôm. Thấy ngoại khỏe lại, mẹ mua vé vào SG. Vì không có ai trông Nana. Trước khi đi, mẹ còn hỏi ngoại rất nhiều lần "Con đi Sài Gòn, mẹ có cho con đi không?" - Ngoại còn bảo "Con cứ đi đi, mẹ còn lâu mới chết. Khi nào mẹ mệt thì về cũng được" - Vậy mà mẹ còn đang trên tàu, chưa vào tới SG thì ngoại đi. Ngoại đi rất nhanh, rất thanh thản.

Chiều thứ 5 tuần trước, ngày 20/3. Tự dưng mình cũng có một linh cảm gì đó là lạ. Buổi chiều vừa mới đi chợ về, đang chuẩn bị tắm cho Bống và Cua thì Út gọi điện bảo "Bà mệt lắm rồi,có khi đêm nay không qua khỏi" - Mình ngồi bần thần cả người, giục chồng, giục con rối rít để về với ngoại. Vậy mà 15p sau, gọi cho em trai trong SG, thì em đã bảo "Em biết rồi, bà vừa mới mất" - Đau đớn tới mức không thể khóc được, chỉ thấy đầu óc, tinh thần bấn loạn. Không thể chần chừ thêm, không thể ăn uống gì được. Thế là gọi điện cho em họ. Hẹn hò cả nhà sẽ về HN rồi đi xe về quê cùng.

Hơn 9h tối mới về tới HN, dì sốt ruột nên về trước. Cả nhà bồng bế nhau đứng chơ vơ giữa đường. Còn chưa biết làm sao để về thì taxi trờ tới. Rồi, xong. Cả nhà lên xe. Về tới nhà 11h đêm. Mình muốn về ngay với ngoại, mà vướng Bống và Cua. Thế là chỉ có ông xã về ngoại thôi. Đêm đó nằm thấp thỏm, mơ màng ngoại hỏi "Con Giang đâu mà chưa về". Ngoại thiêng lắm. Nên sáng hôm sau ôm cả Bống và Cua về với ngoại. Ai cũng kêu mình liều. Cua còn nhỏ thế mà cũng cho về. Nhưng riêng chuyện ngoại chưa biết mặt Cua đã làm cho mình ân hận lắm rồi. Chỉ thương mẹ. Mẹ vào tới SG lúc 10h đêm. Mọi lần mẹ đi máy bay, nhưng lần này mẹ đi tàu vì mẹ muốn tiết kiệm tiền. Mình đã gọi điện dặn em trai em dâu là đừng nói với mẹ vội. Để mẹ nghỉ ngơi đã. Nhưng ở quê đã báo với mẹ rồi. Thế là từ lúc đó, mẹ không ăn, không ngủ, khóc suốt. 6h sáng hôm sau bay ra, mà về tới quê thì ngoại cũng đã vào áo quan. Giận cậu út, cậu đặt áo quan cho ngoại kín mít, nên chẳng ai được nhìn thấy ngoại nữa. Ngoại đi rồi, mẹ nói mẹ thấy cuộc sống ngắn ngủi quá. Không còn mẹ để gọi nữa. Mình càng thấy thương mẹ nhiều hơn. Khi sắp đưa ngoại ra đồng, mẹ khóc tới ngất xỉu làm mình cuống cuồng. Nhưng rồi, mẹ cũng tỉnh lại và đòi đi đưa ngoại. Ba không cho nhưng mình vẫn dìu mẹ đi, mình hiểu tâm trạng mẹ khi đó....


Ngoại đi, con cháu về đông lắm. Khăn trắng, khăn vàng...Cả làng trầm trồ suýt xoa vì con cháu thương và chăm ngoại lắm. Ai cũng nói ngoại tốt phước. Khi đọc điếu văn, trời mưa tầm mưa tã, mưa xối mưa xả...Chẳng ai nghĩ có thể đưa ngoại đi. Vậy mà vừa cất quan, thì trời tạnh hẳn, còn hửng nắng nữa. Và tới 3h chiều, khi mọi việc xong xuôi thì lại tiếp tục mưa. Ai cũng nói ngoại thiêng lắm, thiêng lắm lắm...


Cho tới bây giờ, trong từng giây, từng phút...Mình vẫn còn đó hình ảnh ngoại, giọng nói, giọng cười của ngoại. Vẫn còn thói quen về tới sân nhà là gọi "Bà ơi"...


Ngoại đi rồi, cũng như mẹ, mình thấy cuộc sống thật là ngắn ngủi...Mới hôm nào ngoại còn ngồi đó...Mà giờ chỉ còn là di ảnh...


Nên, cũng chẳng thấy thiết tha gì nữa....

Bà ngoại!

Trưa nay nhận tin nhắn của em họ, bà ngoại đang ốm nặng, không biết có qua khỏi không?Mình chợt bàng hoàng. Nước mắt cứ vậy ứa ra, thương bà ngoại đứt ruột, nhớ bà vô cùng...Muốn chạy ngay về bên bà. Gọi cho mẹ, mẹ cũng cuống lên...

Đối với mình, bà ngoại là người mà mình luôn thấy gần gũi, thân thương nhất. Bà nội mất khi ba mới 3 tuổi, ông nội mất khi mình chưa chào đời. Suốt tuổi thơ của mình gắn với tình cảm ông bà ngoại. Bà bồng bế mình khi vừa mới lọt lòng. Bà chăm sóc mình suốt những năm ấu thơ. Ngày mẹ sinh em Nam bị đau mắt, thế là mình được về ở cùng ông bà ngoại. Nhớ những ngày chạy theo ông ngoại vì tưởng những viên bi sắt ông làm xe thồ là kẹo, nhớ những buổi đi học mẫu giáo, cậu Kiên đón về lại sà vào bếp chờ những củ khoai bà nướng thơm lừng đang đợi sẵn...Nhớ những buổi tối rúc vào lòng bà, để bà "mê" chấy cho, rồi bà xoa lưng cho ngủ, bà thức cả đêm quạt cho mình mỗi khi trời nóng...Bà thương và chiều mình nhất trong những đứa cháu ngoại. Có lẽ vì mình ở cùng bà nhiều...

Bà có một trí nhớ phi thường. Ba mươi mấy năm rồi, nhưng lần nào về, bà cũng hào hứng kể chuyện ngày mẹ sinh mình, bà đi bế mình ra sao, nói chuyện gì với nhà "hàng xóm" như thế nào, rồi bà thích ăn gì,thích làm gì với mình, rồi chuyện mình bé tí toàn thích ăn khoai vùi nồi cám lợn, cả chuyện mình không chịu ăn cơm "chực" nhà hàng xóm, mà hàng xóm là ông bà họ đấy, đến nỗi bà phải nói dối là bà đã gửi gạo bên đó rồi...Ở làng, bà là người cao tuổi nhất còn sống, nên ai đi xa về gần cũng ghé vào chơi với bà, rồi những cháu con như mình, muốn biết họ hàng mình là ai, dây mơ rễ má thế nào, cứ tới hỏi bà...bà sẽ kể vanh vách, người này có họ thế này với người kia...

Những năm học ĐH, mình lúc nào cũng nhớ bà, mỗi lần được nghỉ là muốn chạy về bên bà. Cứ nhớ da diết cái dáng đi tập tễnh vì bệnh thấp khớp của bà. Vậy mà đôi chân tập tễnh đó vào Nam, ra Bắc, lên ngược liên tục vì con cháu. Bà cứ nhớ cháu nhớ con là đi. Đi không ai cản được vì mọi người chỉ lo cho sức khoẻ của bà thôi...

Mình 27 tuổi vẫn chưa lấy chồng. Mỗi lần về quê, bà lại xoa lưng hỏi bao giờ con lấy chồng? Bà chỉ mong sống được tới lúc con đi lấy chồng thôi. RỒi bà kể đứa này đứa nọ ở làng, bằng tuổi mình, ngày xưa đi học mẫu giáo trường làng cùng nhau, giờ đã con bồng con bế....Thương bà lắm, ngày mình cưới, bà là người vui nhất, bà cười tươi nhất, rạng rỡ nhất. Vì con bé Lỳ của bà đã chịu "nhổ rễ". Thế rồi mình sinh con, bà cứ đòi lên với chắt...Rồi lần lượt các em lấy vợ, lấy chồng. Ngày em Nam cưới trong SG, bà cũng thích vào lắm. Mình và em cũng muốn cho bà vào nhưng các dì và cậu gàn, sợ bà đi mệt rồi ốm...Nhưng 2 chị em cứ áy náy mãi vì không đưa được bà vào...

Mỗi khi ra đường, nhìn những bà già lắm phải đi ăn xin, mình lại ứa nước mắt. Mình nhớ bà, nghĩ tới bà ngoại mình, và không bao giờ cầm lòng được. Hôm trước đi chợ mua đồ cho mẹ chồng, mình thấy một cái áo bông rất đẹp, nghĩ ngay tới bà ngoại, nhưng lúc đó hết tiền, nên định bụng Tết sẽ về mua tặng bà...

Vậy mà, hôm nayh nghe bà ốm nặng, mình cứ ngồi lẩn thẩn, nước mắt ứa ra...Ân hận vì hôm trước không mua áo gửi luôn cho bà...

Bà ơi, con mong bà sẽ khoẻ lại. Bà sẽ khoẻ lại còn bế chắt Cua và Bông nữa mà bà...